Jesienną porą... dynia!

Tomasz (gotujpl) Tomasz

Jesień co roku skrada się, zmieniając kolory całego kraju i złocąc je w sposób absolutnie nieprzewidywalny. Wtedy też do rządów dochodzi dynia – kolorystycznie wpasowująca się w klimat tej pory roku, a tradycyjnie także nieodłączna towarzyszka coraz bardziej popularnych tradycji.

Rośliny dyniowate to rośliny jednoroczne, do rodziny których zalicza się wiele owoców – arbuzy, melony, cukinie, ogórki oraz różne rodzaje dyni. Sezon na te ostatnie rozpoczyna się w okolicach września i trwa przez 2-3 miesiące. W Europie podawano dynię już na starożytnych ucztach, jednak w czasach średniowiecznych uległa zapomnieniu. Do łask przywrócił ją dopiero Krzysztof Kolumb, który dynię „odkrył” ponownie w Ameryce. Dynia to kolejna roślina (obok np. pomidora czy awokado), której przypisanie do jednej z grup – warzyw lub owoców – wcale nie jest takie proste.

Dynia jest doskonałym materiałem do przygotowania dań słodkich i słonych. Najpopularniejsze w polskich kuchniach są zupy, kremy oraz ciasta. Podobnie jak z ziemniaków i marchewki, można z niej przygotować również placki. Dynię często dodaje się także do potraw warzywnych – jako jeden z składników risotto, curry lub surówek. Przed przygotowaniem większości potraw, dynię musimy najpierw obrać i ugotować lub upiec – dzięki temu nabierze charakterystycznego, słodkawego smaku oraz zmięknie, ułatwiając zmiksowanie jej np. na krem.

Zupy dyniowe najczęściej mają postać kremu i gotowane są na słodko lub słono, a nawet ostro. Podstawą takich potraw jest puree z dyni oraz podsmażona cebula. Zależnie od dodatków – słodkich: mleczko kokosowe, wanilia, owoce, cukier lub słonych: papryki, pieprzu, sera, curry – zupa nabiera innego charakteru i serwowana może być na rozgrzanie lub poprawę humoru – wtedy już nie potrzebujemy deseru! A z dyni można przygotować nie lada słodycze – m.in. ciasta, które dzięki dyni są zawsze odpowiednio wilgotne i puszyste. Dużym powodzeniem cieszą się też dyniowe serniki oraz placuszki z owocami i orzechami.

Osobną sprawą są pestki dyni. Duże nasiona w kształcie łez to doskonały zbiornik naturalnego oleju. Tłoczy się go na zimno, z nieprażonych nasion. Ma lekko orzechowy kolor i jest lekkostrawny, co z pewnością spodoba się wielbicielom zdrowego odżywiania. Doskonałą przekąską są uprażone pestki – w łupince lub bez, za to z dodatkiem ulubionych przypraw – soli, czosnku lub chilli.

Współczesna kultura przejęła tradycję wykorzystywania obrzędów związanych z dynią od Celtów, którzy w okresie świąt zmarłych – 31 października, ustawiali na oknach wydrążoną dynię ze świeczka w środku. Tak przygotowana dynia miała oczy, nos oraz usta, a zwano ją Jack-o'latern. W tradycji irlandzkiej symbolizowała dusze zmarłych. Z Irlandii zwyczaj przywędrował do Ameryki, gdzie zmienił się w zabawę, święto Halloween – dzisiejsze dynie mają różnorakie kształty i mało kto pamięta o tym, co dawniej oznaczały.

Warto korzystać z sezonu dyniowego, nie tylko ze względu na dobrą zabawę, ale także na walory smakowe i zdrowotne dyni. Szerokie zastosowanie tej rośliny pozwala na przemycanie do pisłków dużych ilości błonnika, wapnia, żelaza, fosforu i magnezu. Istotna jest również zawartość witamin – B, PP oraz C (potrzebnej nam w okresie jesiennych chłodów).

W Polsce kupić można kilka rodzajów dyni. Najpopularniejsza jest dynia olbrzymia, która może ważyć nawet kilkaset kilogramów! W sklepie zazwyczaj sprzedaje się jej połówki lub ćwiartki oraz według życzenia klienta – na wagę. Aby przygotować dynię należy w pierwszej kolejności obrać ją ze skórki, a następnie upiec lub ugotować. Surowy, starty miąższ wykorzystać można do smażenia placków. Od kilku lat w warzywniakach spotkać można również mniejszą odmianę rośliny – dynię hokkaido. Dzięki swoim rozmiarom jest łatwiejsza w obróbce, a poza tym ma delikatniejszą skórkę, której nie trzeba usuwać przed zjedzeniem. Obok niej, dostępne są także dynie ozdobne – malutkie, powykręcane i kolorowe roślinki, które doskonale ubarwią jesienną kuchnię. Nie nadają się jednak do spożycia!

Oceny

  • xenia956 04.10.2012|09.45
    on

    najlepiej wykorzystywać warzywa sezonowe http://makaronowozdrowo.wordpress.com/2012/10/01/zapiekanka-makaronowa-z-dynia-gruszka-i-indykiem/

  • gacuniek 05.01.2013|18.06

    http://gotujmitu.blogspot.com/ Zapraszam

Zaloguj się lub zarejestruj się aby dodać ocenę
Jak prawie wszystkie strony internetowe również i nasza korzysta z plików cookie. Zapoznaj się z regulaminem, aby dowiedzieć się więcej. Akceptuję