Ryż

Tomasz (gotujpl) Tomasz

Ryż, obok makaronu i ziemniaków, jest jednym z podstawowych składników dania głównego podczas każdego obiadu. W polskiej kuchni najpopularniejszy jest ryż długoziarnisty – mechanicznie oczyszczony z łuski i otrąb, o pięknej, mlecznej barwie.

Ryż towarzyszy ludzkości od ponad 6 tysięcy lat. W jego hodowli prym wiodą Chińczycy, którzy jako pierwsi rozpoczęli jego uprawę w dolinie rzeki Jangcy. Do dzisiaj jest podstawowym składnikiem diety w Azji, toteż stereotyp każe przedstawiać Azjatę wyjadającego ryż pałeczkami z niewielkiej miseczki. Ze względu na długą obecność w historii Wschodu, ryż nabrał także znaczenia symbolicznego – był ucieleśnieniem boskiej istoty.

Do Europy dotarł między innymi dzięki Aleksandrowi Macedońskiemu, który pokazał ziarna Grekom. Helleni, jako bardzo rozwinięta rolnicza cywilizacja, szybko przystosowali swoje możliwości do uprawy i wprowadzili go na salony.

Nie sposób wymienić w jednym artykule wszystkich rodzajów ryżu, ponieważ według niektórych źródeł, jest ich około 40 tysięcy! Dzieli się go również na kilka kategorii, np. ze względu na warunki, jakich potrzebuje na wzrost, czy też według państw, w których występuje. Najpopularniejszym sposobem podziału, jest jednak długość ziarna. Wyróżniamy więc ryż biały długoziarnisty – ma najmniej skrobi, przez co łatwo się go gotuje. Nie skleja się jak inne rodzaje, przez co jest idealny do potraw typu risotto czy sałatek, w których wymagana jest sypkość składników. Ryż średnioziarnisty jest o milimetr krótszy od długoziarnistego i bardziej pękaty. Zdecydowanie szybciej i mocniej się klei, co sprawia, że stosuje się go do przyrządzania puddingów i ryżowych deserów. Ostatni jest ryż krótkoziarnisty, o ziarnach zbliżonych kształtem do małych kulek. Jego wysoka kleistość jest pożądana w potrawach kuchni azjatyckiej i to właśnie ten rodzaj idealnie nadaje się do sushi (ryż do sushi)

Warto też podjąć próbę rozszyfrowania określeń ryżu, które znaleźć można na opakowaniach. Jednym z popularniejszych jest ryż biały, z którego usunięto wszelkie łuski, przez co pozbawiony został również części witamin i składników mineralnych. Jego zdrowszą wersja jest zatem ryż brązowy, z którego zdjęto jedynie wierzchnią część, pozostawiają w środku około 300% więcej błonnika i witamin, co powoduje jego lepszą przyswajalność. Ta odmiana jest też naturalnym środkiem regulującym poziom cukru we krwi. Przyczyną jego niższej popularności jest konieczność dłuższego gotowania oraz wyższa cena, spowodowana krótszym okresem przydatności.

Efektem jednego ze sposobów obróbki produkcyjnej ryżu białego, jest wersja ryż parboiled. Pod wpływem działania pary wodnej, składniki mineralne nie uciekają, a wnikają we wnętrze każdego z ziaren. Ryż ten ma również krótszy czas przygotowania. Z kolei ryż basmati uważany jest za najbardziej szlachetną z odmian. Pochodzi z Indii i Pakistanu, gdzie hoduje się go na wielką skalę. Podczas gotowania, nie pęcznieje jak inne, a zwiększa swoją długość. W Europie, jego głównym dostawcą są Włochy. Delikatny aromat jaśminu towarzyszy zawsze, pochodzącemu z Tajlandii ryżowi pod nazwą ryż jaśminowy. Niesklejający się i długoziarnisty, jest doskonałym uzupełnieniem potraw wietnamskich.

„Ryżem” nazywamy również ziarna, które nie zaliczają się do tej rodziny. Jednym z nich jest ryż dziki, który jest występuje na terenach dwóch graniczących ze sobą mocarstw – USA i Kanady. Kiedyś był specjałem Indian, dziś ceni się go za walory smakowe i wysoką zawartość składników mineralnych. Jego długie i cienkie ziarna wymagają jednak dłuższego gotowania. Innym przykładem „ryżu” jest quinoa, czyli komosa ryżowa. Pochodzi z Ameryki Południowej i jest doskonałym źródłem białka. Przed gotowaniem konieczne jest dokładne płukanie ziaren, by pozbyć się naturalnej dla nich, goryczki. Można je podprażyć na suchej patelni, by wydobyć głębie smaku i gotować przez około 15 minut w proporcji 2:1. Ma równie wszechstronne zastosowanie co zwykły ryż.

W Polsce zazwyczaj ryż gotuje się, wrzucając ziarna do gorącej, osolonej wody i dostosowując czas do rodzaju przygotowywanego. W tym wypadku należy pamiętać o przepłukaniu go przed gotowaniem. Nie należy używać zimnej wody po wyjęciu z wrzątku – wypłukuje to z ryżu resztę składników mineralnych. Z domu dziadków możemy pamiętać inny sposób – na parze. Do garnka nalewamy 2 razy więcej wody niż wrzuciliśmy ryżu, gotujemy przez 5 minut, po czym garnek zdejmujemy z ognia i zawijamy w koc, pozwalając parować przez około 60 minut. Aby przygotować pilaw, warto nauczyć się innej metody. Na rozgrzana patelnię z tłuszczem wrzucamy odmierzoną ilość ziaren ryżu i prażymy, po czym zalewamy wodą w stosunku 2:1. Po 10 minutach gotowania, zdejmujemy z ognia, przykrywamy i pozostawiamy na 10 minut. W tym przypadku używać można także bulionu czy innych płynów, dzięki którym ryż nabierze dodatkowego aromatu. Podobne czynności wykonywać można podczas przygotowania ryżu do risotto, jednak w tym wypadku wodę dolewamy stopniowo, czekając aż wchłonięta zostanie poprzednia porcja.

Dlaczego warto stosować ryż? Każda z wersji zawiera węglowodany i białko, które są podstawą składników, jakie musimy dostarczać do naszego organizmu. Jest także potrawą bezglutenową, a rozmaitość dań, jakie możemy z jego pomocą przygotować, nie pozwoli na nudę w kuchni i jadalni. Ceniony jest także za niską zawartość tłuszczu, więc można go stosować w diecie odchudzającej.

Oceny

Zaloguj się lub zarejestruj się aby dodać ocenę
Jak prawie wszystkie strony internetowe również i nasza korzysta z plików cookie. Zapoznaj się z regulaminem, aby dowiedzieć się więcej. Akceptuję